2011年9月8日 星期四

袁枚〈祭妹文〉台語文翻譯文白對照(一)

祭妹文 [Tsè-muī-bûn]
作者:袁枚 [Uân Muî]
譯者:潘科元 [Phuann Kho-guân]
(第一貼)

乾隆丁亥冬,葬三妹素文於上元之羊山,而奠以文曰:
[Khiân-liông ting-hāi tong, tsòng sam-muī Sòo-bûn û Siōng-guân tsi Iông-san, jî tiān í bûn ua̍t:]

嗚呼!汝生於浙,而葬於斯,離吾鄉七百里矣。當時雖觭夢幻想,寧知此為歸骨所耶?
[Oo-hoo! Jú sing û Tsiat, jî tsòng û su, lî ngôo-hiong tshit-pik-lí--í. Tong-sî sui kî-bōng huàn-sióng, lîng ti tshú uî kui-kut-sóo iâ?]

汝以一念之貞,遇人仳離,致孤危託落。雖命之所存,天實為之;然而累汝至此者,未嘗非予之過也。
[Jú í it-liām tsi tsing, gū jîn pí-lî, tì koo-guî thok-lo̍k. Sui bīng tsi sóo tsûn, thian si̍t uî--tsi; jiân jî luī jú tsì tshú--tsiá, bī-siông hui û tsi kò--iá.]

予幼從先生受經,汝差肩而坐,愛聽古人節義事。一旦長成,遽躬蹈之。嗚呼!使汝不識詩書,或未必堅貞若是。
[Û iù tsiông sian-sing siū-king, jú tshi-king jî tsō, ài thing kóo-jîn tsiat-gī-sū. It-tàn tióng-sîng, kù kiong tō--tsi. Oo-hoo! Sú jú put sik si-su, hi̍k bī-pit kian-tsing jio̍k sī.]

余捉蟋蟀,汝奮臂出其間,歲寒蟲僵,同臨其穴。今予殮汝、葬汝,而當日之情形,憬然赴目。
[Û tshiok sik-sut, jú hùn-pì tshut kî kan, suè hân thiông kiong, tông lîm kî hia̍t. Kim û liám jú, tsòng jú, jî tong-ji̍t tsi tsîng-hîng, kíng-jiân hù-bo̍k.]

予九歲,憩書齋。汝梳雙髻,披單縑來,溫緇衣一章。適先生奓戶入,聞兩童子音琅琅然,不覺莞爾,連呼則則。此七月望日事也。汝在九原,當分明記之。
[Û kiú-suè, khè su-tsai. Jú soo song-kè, phi tan-kiam lâi, un Tsu-i it-tsiong. Sik sian-sing sia-hōo ji̍p, bûn lióng tông-tsú im lông-lông-jiân, put-kak uán-ní, liân-hoo tsik-tsik. Tshú tshit-gua̍t bōng-ji̍t sū--iá. Jú tsāi kiú-guân, tong hun-bîng kì--tsi.]

【台語羅馬字文翻譯】
Khiân-liông ting-hāi-nî tang-thinn, bâi-tsòng sann-muāi tī Siông-guân ê Iûnn-suann, kā lí tsè-pài, tha̍k tsè-bûn:

Aih-iah! Lí tī Tsiat-kang tshut-sì, suah tsòng lâi tsia, lī-khui lán kòo-hiong tshit-pah-lí--ah--neh. Hiàng-sî koh-khah gâu hām-bîn huàn-sióng, beh thah-ē tsai-iánn tsia sī lí kui-im ê sóo-tsāi?

Lí it-liām tsing-tsiat, kè tio̍h m̄-hó-lâng, suah lī-iân, tì-kàu koo-tuann tsi̍k-bo̍k. Sui-bóng ūn-miā si̍t-tsāi sī thinn tsù-tiānn; m̄-koh gōo(誤) lí kàu tsit-khuán, guá mā m̄-sī bô tsuē-kuà(罪過).

(註:原文用「累」,台譯改用「誤」--字。咱儂民俗,某咧哭翁早死,定定講:「冤家,汝來誤--我!」若袁素文个情形,是嫁著歹翁來離緣,這嘛是予翁誤--著。作者毋甘小妹死,感覺家治也有責成,嘛是誤著素文个歹儂。)

Guá sè-hàn kin(跟) sian-sinn tha̍k sìng-hiân-tsheh, lí tsē guá sing-khu-pinn, tsin ì-ài thiann siann-sinn kóng kóo-tsá-lâng siú-tsiat tsīn-tiong ê kòo-sū. Tsi̍t-ji̍t tióng-sîng, tsua̋n tshin-sin khì kiânn. Aih-iah, siat-sú lí bô tha̍k-kuè si-su king-tián, huān-sè tio̍h bē kian-sim siú tsing-tsiat kàu tsit-iūnn.

Gín-á-sî, guá leh lia̍h tōo-kâu, lí tshun-tshiú tàu-sann-kāng, tseh-khuì tńg líng, lia̍h--lâi ê tōo-kâu suah ngiauh--khì, lán tâng-tsê kā i tâi lo̍h khut-á. Tann guá kā lí siu-liám, lo̍h-tsòng, ah hit-tong-sî ê tsîng-kíng lóng tuì sim-kuann_té bùn-tshut-lâi tī ba̍k-tsiu_tsîng.

Guá káu-huè ê sî, bat tī tsu-pâng hioh-liâng. Lí se nn̄g-uân thâu-mn̂g-kuè, phi tsi̍t-niá si-á-sann kuè--lâi, lán tsò-hué un-si̍p Si-king Tsu-i tsit-tsiunn. Tú-hó sian-sinn khui-mn̂g ji̍p--lâi, bô-phue ē thiann-kìnn nn̄g-ê gín-á i-i_o-o leh tha̍k-tsheh, i tsua̋n khí ài-tshiò, ti̍t-ti̍t tak-tsi̍h o-ló--lán. Tse sī tshit--gue̍h gue̍h-înn hit-ji̍t ê tāi-tsì--lah. Lí tī kiú-tsuân tē-hā, phah-sǹg ē-kì-tit tsin hun-bîng.

2 則留言:

Jen-wen 提到...

琅琅然翻作i-i-o-o-該成無真對同。i-i-o-o就我的語感,釋讀袂好,抑是心虛講袂出歸句話。此兩個囡仔應該是讀了有趣味,聲音旺。不過我暫時嘛想袂出較好的翻法。

潘科元 提到...

汝可能感覺 i-i_o-o 親像華語「支支吾吾」按呢个意思,但是教阮古文个漳州老先生,是用 o-o 來當做讀冊吟哦个動詞,親像講:有閒,杜甫个詩著提出來o-o咧,真好。

i-i_o-o 是 i-o 个加強式,形容響亮有節奏个讀冊聲,抑是家禽鳴叫聲。

i-i_a-a / i-i_ann-ann 規陣儂个吵鬧聲。

i-i_ua̍t-ua̍t 是講話無要領。

ìnn-ìnn-ònn-ònn 是講話袂清閣急,也帶有真重个鼻音。

其他閣真濟,意思用法攏有淡薄仔出入。